VU LAN – MÙA BÁO HIẾU

“Mẹ, Mẹ là giòng suối dịu hiền
Mẹ, Mẹ là bài hát thần tiên
Là bóng mát trên cao
Là mắt sáng trăng sao
Là ánh đuốc trong đêm khi lạc lối”

               – Bông Hồng Cài Áo (Thích Nhất Hạnh)

Nhân ngày lễ Vu Lan, Sen Hồng Group mời các bạn cùng lắng lòng nghe những bài hát về Mẹ. Chúng ta hãy cùng nhau tỏ lòng biết ơn và báo hiếu đối với hai đấng sinh thành và dưỡng dục chúng ta nên người.

Chúng con, Sen Hồng Group, kính chúc Cô luôn dồi dào sức khỏe để chúng con luôn nhìn thấy ánh mắt, nụ cười và giọng ca mà tự khi nào đã trở thành điểm tựa trong cuộc đời.   “It takes a big heart to guide little minds.”

Sen Hồng Group

NSND BẠCH TUYẾT CHỤP ẢNH ÁO DÀI Ở TUỔI 73

Nghệ sĩ khoe nét duyên dáng trong trang phục truyền thống.
NSND Bạch Tuyết diện áo dài cổ thuyền.

Áo dài là trang phục yêu thích của Bạch Tuyết. Bà vừa được mời thể hiện các kiểu áo cách tân của nhà thiết kế Phạm Sĩ Toàn. Trong ảnh: Nghệ sĩ Nhân dân diện áo dài tông đỏ cam đính kết hạt đá đen tạo khối hình bò cạp.

Áo cổ thuyền, họa tiết vàng đồng có hoa văn kết dọc thân.

NSND Bạch Tuyết yêu thích màu tím. Áo dài của bà được đính kết ngọc trai cầu kỳ.

Áo có những cánh hoa mộc lan chạy từ phần vai xuống tà áo theo cảm hứng từ vai diễn của NSND Bạch Tuyết trong vở cải lương Hoa Mộc Lan.

Dự kiến cuối năm nay, NSND Bạch Tuyết tiếp tục ra mắt trường ca cải lương Phật giáo “Tam quy ngũ giới”, được chuyển thể từ tác phẩm của Hòa thượng Thích Thanh Từ.

NSND đang là giám khảo chương trình truyền hình “Sao nối ngôi”.

Tháng 9 tới, bà tiếp tục là giám khảo cuộc thi “Chuông vàng vọng cổ”. Đầu tháng 10, nghệ sĩ cải lương cùng ca sĩ Nguyễn Phi Hùng, danh hài Đại Nghĩa, ca sĩ Đào Ngọc Sang… lưu diễn để gây quỹ từ thiện cho chùa Việt Nam tại Busan – Hàn Quốc.

Ảnh: Nhân Thành Phan. Trang điểm: Hàng Thanh Thiện.

Tuệ Thơ – VNExpress (8/7/2017)

 

NSND BẠCH TUYẾT: CẢI LƯƠNG LUÔN ĐI CÙNG VỚI LỊCH SỬ DÂN TỘC VÀ KHÔNG BAO GIỜ CHẾT

Trong khi nhiều nghệ sĩ cải lương lo lắng sân khấu cải lương sẽ “tắt đèn” trong tương lai vì ngày càng ít người đến xem, thế nhưng NSND Bạch Tuyết cho rằng loại hình này sẽ luôn trường tồn và không bao giờ chết bởi những tác phẩm cải lương luôn đi cùng với lịch sử dân tộc.

Đó cũng là lời giải thích của NSND Bạch Tuyết khi quá nhiều người lo ngại chương trình gameshow “Sao nối ngôi” lại luôn thiên hướng về loại hình cải lương hơn các loại hình khác đang được giới trẻ ưa chuộng. Ngoài ra, NSND Bạch Tuyết cũng cho biết, cải lương là một loại hình đa nghệ thuật, bao gồm: thi, ca, vũ, nhạc, kịch. Do vậy, tất cả những cái mới, cái lạ đều hội tụ trong nghệ thuật cải lương. Đó là lí do các thí sinh đến từ năng khiếu nghệ thuật khác nhau nhưng vẫn muốn thể hiện những tiết mục liên quan đến loại hình cải lương trong “Sao nối ngôi”.
 
Ban giám khảo và các thí sinh trong chương trình “Sao nối ngôi”

Đặc biệt, “Sao nối ngôi” là chương trình tôn vinh những người làm nghệ sĩ đi trước và có hậu duệ tiếp nối nghệ thuật của mình. Họ thừa hưởng tài năng và truyền thống nghệ thuật của gia đình. Nhưng đáng chú ý hơn, mặc dù những hậu duệ này đều hoạt động trong cái nôi nghệ thuật, tuy vậy mỗi người đều chọn một lĩnh vực riêng, con đường riêng. Trong số đó, có những người vẫn chưa được công chúng biết đến rộng rãi.“Sao nối ngôi” sẽ giúp những hậu duệ này đưa nghệ thuật của những người cha, người mẹ, người ông, người bà đi trước vẫn tiếp tục tỏa sáng thông qua các cuộc thi. Xúc động hơn, đây không chỉ có những phần thi tài hấp dẫn mà chương trình còn muốn hé lộ câu chuyện đằng sau ánh hào quang của những gia đình hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật.

Chính vì vậy, bên cạnh những tiết mục biểu diễn hoành tráng còn có những câu chuyện phía sau sân khấu cảm động, đầy nước mắt về sự hi sinh cho nghệ thuật của những thành viên trong gia đình. Những câu chuyện giữa vợ chồng, con cái, câu chuyện về tình cha mẹ, tâm tư của những người con khi sống trong một gia đình nổi tiếng và nỗ lực của chính bản thân để vượt qua cái bóng quá lớn ấy… Câu chuyện về đời, về nghề của những nghệ sĩ cũng được chương trình gửi đến khán giả một cách chân thật nhất.

Các nghệ sĩ cũng mong muốn, thông qua chương trình này với những tiết mục đặc sắc, sân khấu cải lương vẫn luôn sáng đèn và không bị khán giả quay lưng.

Ngay từ mùa đầu tiên phát sóng, “Sao nối ngôi” tạo được tiếng vang khi đạt mức tỷ suất người xem cao nhất tại thị trường Cần Thơ và TP Hồ Chí Minh, xuất sắc giành giải Mai Vàng 2016 ở hạng mục “Chương trình truyền hình được yêu thích nhất”. Trong tháng 5 này, mùa 2 của chương trình sẽ quay trở lại trên sóng THVL, hứa hẹn mang đến khán giả những tiết mục biểu diễn hay, ý nghĩa và đầy nhân văn.

NSND Bạch Tuyết và nghệ sĩ Cải lương Châu Thanh. Ảnh: CTV

Danh ca Thái Châu, một trong ban giám khảo của “Sao nối ngôi” cho biết: “ Với sự trở lại mùa hai, chúng tôi sẽ làm hết sức để giúp đỡ, hướng các các em tranh tài và tỏa sáng, đem hết tài năng để cống hiến cho khán giả cũng như niềm đam mê ca hát được cha mẹ để lại cho các em”.
“Sao nối ngôi” mùa 2 có 6 thí sinh tham gia là nghệ sĩ hài Gia Bảo (cháu đích tôn của NSƯT Bảo Quốc), ca sĩ Châu Ngọc Tiên (con gái đôi nghệ sĩ cải lương Châu Thanh – Ngọc Huyền Châu), ca sĩ Trịnh Tuấn Vỹ (con trai út nghệ sĩ kịch nói Nguyễn Sanh), ca – nhạc sĩ Lương Bằng Quang (con trai nhạc sĩ Lương Bằng Vinh), nghệ sĩ Trường Giang (truyền nhân đoàn cải lương Minh Tơ – Thanh Tòng, cha là nghệ sĩ Lê Phụng Hoàng, mẹ là nghệ sĩ Lê Cẩm Hương, cậu là NSƯT Trường Sơn) và Mai Xuân Thy (con gái nghệ sĩ Chánh Linh – Phó đoàn Hương Miền Tây, soạn giả của rất nhiều tác phẩm cải lương, cải lương hài của các nghệ sĩ nổi tiếng).Các phần thi của thí sinh được dàn dựng hết sức công phu và độc đáo, kết hợp nhiều thể loại như: tân nhạc, cổ nhạc – cải lương cổ truyền của dân tộc, kịch nói, nhảy múa… Đặc biệt, các thí sinh còn được thử sức ở những vòng thi hoán đổi để tạo nên bất ngờ cho người xem: biểu diễn tiết mục không thuộc lĩnh vực sở trường của mình.Giám khảo của Sao nối ngôi là những nghệ sĩ tên tuổi trong nhiều lĩnh vực như: NSND – tiến sĩ Bạch Tuyết, NSND Ngọc Giàu, danh ca Thái Châu, NSƯT Kim Tử Long, NSƯT Kim Xuân, NSƯT Chánh Tín, nghệ sĩ Hoài Thanh, Minh Nhí, Kim Phương, Bạch Long…

 

Hải Yên – Báo Tin Tức (19/05/2017)

NSND BẠCH TUYẾT NÓI VỀ GAMESHOW

Hiện nay các chương trình giải trí trên các đài truyền hình chủ yếu là các gameshow, đặt biệt là sự tham gia của các nghệ sỹ hoặc những tên tuổi mới đang tìm kiếm cho mình một vị trí. “Sao nối ngôi” và “Đường đến danh ca vọng cổ” là hai chương trình hiếm hoi dành cho “dân cải lương” và được chuẩn bị, đầu tư khá kỹ cũng như được đầu tư về chất lượng. Vừa qua đại diện Báo Sân Khấu TP. HCM có trao đổi cùng NSND – tiến sỹ Bạch Tuyết một số câu hỏi và ý kiến được bàn bạc trong thời gian qua được dư luận quan tâm xung quanh hai chương trình này.

1. Xin cô có thể chia sẻ đôi điều về 2 chương trình: “Đường đến danh ca vọng cổ” & “Sao nối ngôi”?

NSND Bạch Tuyết: – Trong phong phú các chương trình giải trí hiện nay, chương trình “Sao nối ngôi” theo tôi là sự xuất hiện có giá trị, mang tầm vóc, ngoài nội dung sâu sắc nhắc nhở các nghệ sĩ Cải lương nhiều thế hệ câu:  “ Uống nước nhớ nguồn”, biết ơn “ Sinh thành dưỡng dục” của ông bà cha mẹ, ghi khắc công laoThầy, Tổ. Hầu hết các trích đoạn được chăm chút văn học, nội dung, câu chữ, được đạo diễn dàn dựng nghiêm túc, chu đáo, hấp dẫn công chúng khán giả yêu Cải lương trong thời kỳ chưa có các rạp hát, nhà hát qui mô, hiện đại , trang trọng dành cho người làm nghề đồng thời đáp ứng sự mong muốn của khán giả lúc nào cũng quan tâm, đòi hỏi cái mới, lạ, hữu ích mà nghệ thuật Cải lương dân tộc đã mang đến trên dưới trăm năm.

Đường đến danh ca vọng cổ”, bản thân tôi thích cái tên đầu tiên “Danh ca vọng cổ” (DCVC) hơn. Có vài người cho rằng DCVC nghe có vẻ “tự cao tự đại”. Tôi nghĩ rằng vài người đó có cái lý của quí vị ấy, nhưng theo tôi, chỉ khi nào bản thân ai đó tự xưng mình là danh ca, là gì gì đó… thì mới… không nên. Còn cái tựa đề (subject) của một chương trình, không nói lên gì hết ngoài sự giới thiệu nội dung lớn chất chứa trong nó cho người ngoài dễ hiểu. Hơn nữa, các nghệ sĩ thế hệ 9x, 10x… của chúng ta hiện nay đang sở hữu những giọng ca tuyệt vời quí báu, có thể nói là  “hàng hiếm” đang được khán giả yêu nghệ thuật cải lương mà chúng ta thường gọi là “fan” thời nay yêu mến ngưỡng mộ có khác gì ngày trước. Vấn đề là những người có trách nhiệm ngồi lại, cùng tạo cho các bạn những vị trí xứng đáng, viết mới, sáng tạo những vỡ diễn hay, giá trị, mang hơi thở thời đại, những bài ca vọng cổ ý nghĩa, thì hai chữ “danh ca” dành tặng các bạn , bản thân tôi thấy quá đẹp quá xứng đáng. Danh xưng không là gì, nhưng nếu đặt để hợp lý sẽ là dấu mốc, là điểm đến cho những giá trị lớn lao có ích cho nhiều thế hệ. Đơn cữ, người xứ York ở Anh, khi đi tìm đất mới ở Mỹ, chỉ cần thêm chữ New – New York – New World ! Giá trị của người Anh , giá trị của thế giới được nâng lên tầm nhìn bao quát thông thoáng, hiện đại hơn nhiều. Chúng ta nghiêm khắc, nghiệt ngã sẽ được gì, thay vì mở lòng, nâng cánh, chăm chút đặt biệt đối với các bạn trẻ tài hoa của Cải lương hiện nay đang làm chủ sân khấu!  

2. Với vai trò là giám khảo ở cuộc thi “Sao nối ngôi” cô có thể cho biết ý kiến về kết quả cuối cùng mà chương trình đã đem đến cho thí sinh cũng như khán giả?

NSND Bạch Tuyết: – Hãy cứ nhìn vào cách theo dõi, thưởng ngoạn của khán giả, những người công tâm sáng suốt, tự biết mình cần gì, thích gì, yêu cầu và nồng nhiệt với cái gì. Chúng tôi, những thế hệ nghệ sĩ Cải lương mãi mãi trân trọng, biết ơn sự yêu mến, cổ vũ thầm lặng, sâu sắc, bền bỉ của công chúng khán giả, những “người tử tế”  dành cho bộ môn nghệ thuật “tử tế” của dân tộc VN. Không có sự theo dõi lặng lẽ, sâu sắc, ân cần, bền bỉ với cả tấm lòng trân trọng Cải lương, những thế hệ nghệ sĩ chúng tôi sẽ khó có đủ năng lượng, dũng khí để vượt qua những chặng đường vinh quang nhưng đầy rẫy rủi ro, cam go, cạm bẫy của cuộc sống để giữ cho mình một cái tâm dành cho nghề, cho đất nước, dân tộc. Ngồi giám khảo “Sao nối ngôi”  lần vừa rồi, tôi có đầy cảm xúc và tự hào Cải lương khi nhận được nhiều lời, nhiều người cổ vũ, quí vị nói : “ Chúng tôi mừng vì nghệ thuật Cải lương chân chính, đẹp đẽ , hấp dẫn và ý nghĩa đã trở lại với công chúng sao bao nhiêu năm trông đợi từ Dương Vân Nga, Tô Ánh Nguyệt, Đời cô Lựu, Tiếng trông Mê Linh, Tìm lại cuộc đời….Và còn nhiều nữa những vỡ Cải lương giá trị mà chúng tôi được xem…” Qua trang báo, cho chúng tôi chắp tay, cúi đầu, kính cẩn…cám ơn sự thưởng ngoạn cải lương của nhiều thế hệ công chúng khán giả!  

3. Với vị trí là cố vấn nghệ thuật của chương trình “Đường đến danh ca  vọng cổ” thì cô đã thể hiện vai trò của mình như thế nào?

NSND Bạch Tuyết: – Thông qua buổi tổng diễn tập, tôi xin phép được góp ý những gì cần thiết về nội dung, nghệ thuật, sao cho các trích đoạn chặt chẽ, hấp dẫn, ý nghĩa hơn, sao cho các trích đoạn ra mắt khán giả bớt đi những hạt sạn không cần thiết, còn quyền chọn lựa nội dung các trích đoạn thuộc về các huấn luyện viên, và ban điều hành chương trình.

4. Chương trình “Đường đến danh ca vọng cổ” đang đi đến những vòng thi cuối cùng, xin cô có thể cho biết các thí sinh đã vào đến vòng này họ đã trưởng thành về nghệ thuật ra sao so với khi chương trình vừa mới bắt đầu?

NSND Bạch Tuyết: – Có thể nói ngay từ ban đầu chương trình đã tuyển chọn được những thí sinh đẳng cấp,  những giọng ca có thế nói là hạt ngọc của sân khấu Cải lương. Theo nội qui chương trình, từng giai đoạn, có trưởng thành hơn và cũng không tránh khỏi thất thoát, ở đó có sự chọn lựa hoặc giữ lại đi tiếp hay ngừng, đây là những giây phút đau lòng của các huấn luyện viên, vì hầu như ai cũng xứng đáng được chăm chút, trợ giúp để bước tiếp với sàn diễn đẹp. Theo tôi cả bốn vị vào chung kết lần này gồm: NS Lê Văn Gàn, NS Ngọc Quyền, NS Thu Vân, đặc biệt NS không chuyên Minh Chí… đều  hội tụ đầy đủ yêu cầu, khả năng là danh ca Vọng cổ Cải lương. Tuy nhiên, như chúng ta đã biết câu “học tài thi phận”. Và nghệ thuật Cải lương không hề dễ chút nào. Ai may mắn sẽ có được trích đoạn với nội dung, nhân vật, sự dàn dựng cùng bạn diễn ăn ý, thích hợp với mình, đặt biệt khi được “đo ni đóng giày” và ngược lại.  Có thể nói trong chương trình này, tôi đặc biệt tiếc cho thí sinh Bùi Trung Đẳng, bạn đã là giọng ca vàng của nhiều giải thưởng, được sự yêu mến của khán giả qua các vai diễn, bài ca… đến với chương trình này có lẽ “thời tiết, mùa màng” chưa được thích hợp với bạn, nhưng Đẳng ơi! Đi tiếp hay không, thì vị trí danh ca của các bạn, thế hệ kế thừa sung mãn của Cải lương vẫn đang và sẽ ở cùng với khán giả khi các bạn vẫn miệt mài ân cần chăm chút cho nghề -Tổ. 

Nếu có lời nhắn gởi với thí sinh thì tôi có thể nói rằng: “Tôi tin các bạn sẽ luôn  hát với cả niềm đam mê lương thiện, làm đẹp cho bản thân, dâng cúng cho đời những đóa sen tinh khiết! Ở đây không có sự thành công hay thất bại. Bởi vì đây đơn giản là “gameshow” (là trò chơi).

5. Hầu như các chương trình giải trí hiện nay đều là các gameshow, qua 2 chương trình: “Sao nối ngôi” và “Đường đến danh ca vọng cổ”  – dành cho “dân cải lương” – cả thí sinh và khán giả. Xin cô có thể phát biểu đôi điều về hình ảnh người nghệ sỹ cải lương trong loại hình giái trí mới hiện nay (tham gia các gameshow) như thế nào?

NSND Bạch Tuyết: –  Cải lương qua “gameshow”, rõ ràng xuất hiện trong một sân khấu với nội dung ý nghĩa, yêu nước, yêu dân tộc, giữ gìn thuần phong mỹ tục, đã phá cái ác, cái xấu, cổ vũ cái đẹp cái thiện, xây dựng con người  với những quan hệ xã hội tốt đẹp, cộng với hình thức huy hoàng,  màn hình  led, âm thanh ánh sáng hiện đại, trang trí mỹ thuật được nâng cao với đầy đủ yếu tô giải trí hấp dẫn. Điều này có lợi cho cả hai, người làm nghề và người thưởng ngoạn. Các bạn tham gia, làm việc chăm chỉ, nghiêm túc, biết cách thể hiện mình thì sau mỗi chương trình các bạn sẽ đẹp hơn, sẽ được yêu mến, uy tín với trong nghề, trong mắt người xem.

6. Cải Lương là bộ môn truyền thống của dân tộc nên việc các thí sinh mang cải lương vào các gameshow giải trí khác, một lượng lớn khán giả không nhỏ còn khó tính không chấp nhận việc này, vì đa phần các giám khảo ở những gameshow đó không thuộc lĩnh vực cải lương. Cô có thể chia sẻ đôi điều về hiện tượng này?

NSND Bạch Tuyết: – Có người nói nghệ thuật là phải luôn luôn “mới” . Mới, có thể chưa hay nhưng dù sao cũng phải mới, nếu không sẽ không tránh khỏi bị “bỏ rơi” như món đồ cũ, như người già đi chậm chạp mà cứ ngáng chân không cho người trẻ sãi bước. Tôi còn nhớ,  thương và biết ơn vô cùng những ngày đầu NSND Nhạc sĩ-tác giả Viễn Châu đưa những bản nhạc Tân vào Vọng  cổ để chúng ta thừa hưởng sự phát triển bài Vọng cổ cách tân, gọi là Tân cổ giao duyên. Ông đã là nhà thừa kế vĩ đại của:
“Cải cách hát ca theo Tiến bộ,
Lương truyền tuồng tích sánh Văn minh”

Trở lại câu hỏi của bạn, khán giả cũng như ông bà ta, thời nào cũng có nhiều xu hướng khác nhau, người thích điều này, người thích điều kia, đây là hiện tượng xã hội. Nhà vũ trụ, Vật lý học người Anh Stephen Hawking có nói “Sự khác biệt làm cho thế giới quanh ta giàu có, phong phú và tuyệt vời ý nghĩa. Cho nên hãy cứ khác biệt, quan sát và lắng nghe, nhưng tránh bảo thủ cho rằng mình mới là đúng nhất, làm thế buồn cười lắm, nó không qui luật! Còn cho rằng người trong nghề mới có thể làm giám khảo tốt, cái này đúng phân nữa khi cần giám khảo nhận xét chuyên môn. Thật ra, tác phâm nghệ thuật có thể ví như chiếc thuyền còn công chúng khán giả như dòng sông. Sông chở thuyền, nâng thuyền và lật chìm thuyền, nhất là khi những con thuyền đã mòn đã cũ. Một tác phẩm nằm trong tủ người viết,  trên sân khấu người diễn, là của cá nhân, khi khán giả đọc xong, xem xong, đánh giá hay, khen ngợi, say sưa mê mẩn hoặc không thích, chê bai thậm tệ, đó là quyền của mỗi người, và mỗi người cần cái nhìn hồn nhiên, tâm thái bình ổn để lắng nghe, nêu đúng thì điều chỉnh và cám ơn, nêu chưa đúng, suy nghĩ tiếp. Đó là giá trị tuyệt vời, ý nghĩa  nhất của nghệ thuật trong cái nhìn của toàn nhân loại. Tôi lấy ví dụ mới đây NS hài Hoài Linh làm giám khảo khách mời chung kết Đường đến DCVC, bạn ấy nói “Tôi không biết nhiều về Cải lương, tôi ngồi đây với tư cách đại diện cho những đòi hỏi, suy nghĩ, và ước mơ của khán giả khi đi xem nghệ sĩ hát. Tôi thấy bạn ấy nói có lý. Và NS hài Hoài Linh đã phát biểu trên cơ sở đó. Và danh ca Thái Châu, ngồi cùng Anh cũng trong chương trình “Sao nối ngôi” tôi đã rất tự hòa vì được học ở Anh cách nhìn, cách nói, cách bày tỏ sự ngưởng mộ, thích thú, đầy hiểu biết về nghệ thuật Cải lương. Chúng ta cần nghệ sĩ hát hay diễn giỏi, nhưng chúng ta còn cần hơn những ý kiến phê bình lý luận chính xác, công tâm giúp người nghệ sĩ chân chính nâng cao tay nghề. Vì vậy không nên quan niệm “Người ngoài nghề không thể làm giám khảo Cải lương”, mà nên hỏi nhau: “Người ngoài nghề  ấy đã làm và nói như thế nào để tôn vinh giá trị thật sự của Cải lương, cũng như góp phần mài dũa, làm cho tinh tế hơn tài năng người ca diễn”.

Có nhiều ý kiến đánh giá rằng đa phần các gameshow hiện nay đều mang tính giải trí rất cao mà ít chú trọng nghệ thuật, cụ thể là các gameshow, nhà tổ chức lẫn thí sinh đều có quá nhiều chiêu trò. Sự giải trí bây giờ đã phát triển thành nghệ thuật giải trí và đang “đổ bộ” một cách ồ ạt vào Việt Nam chúng ta – vốn có nền nghệ thuật truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc – sự ồ ạt đó đã làm trộn lẫn tính nghệ thuật & giải trí cho nên những người làm nghề trẻ khó có thể định hướng cũng như xây dựng hình ảnh, phong cách riêng cho mình. Phải chăng đã đến lúc cần phải tách riêng giữa nghệ thuật giải trí và nghệ thuật biểu diễn hay nghệ thuật sân khấu?

6. Vậy theo cô việc tách riêng như thế nên hay không ạ?

NSND Bạch Tuyết: – Người đang mạnh không sợ gió độc, thế giới hình thành và chuyển luân do bởi qui luật tan tụ của từng tế bào. Nghệ thuật bắt nguồn từ sư đam mê của người làm ra cũng  như người thụ hưởng. Con người có dại có khôn, có ởm ờ … nhưng thế giới rất khôn ngoan. Dĩ nhiên, cái gì được vận hành theo qui luật thì nó sẽ ở lại lâu hơn, và ngược lại. Văn hóa là đặc thù của mỗi dân tộc, hãy giúp cho nó dẻo dai mạnh khỏe,  không có gì phải lo sợ. Khi người ta sợ người ta hay đóng cửa, mà quên rằng đóng cửa sẽ tự làm cho mình ngộp thở trước.  

7. Cô nhận định thế nào khi có nhiều ý kiến cho rằng các bạn thí sinh đến với gameshow hầu mong nổi tiếng nhanh, mà chuyên môn, nghệ thuật biểu diễn còn là vấn đề đáng bàn?

NSND Bạch Tuyết: – Người trẻ thích cái mới và quên rất nhanh những thứ không cần thiết. Hãy cổ vũ giúp đở và chăm chút  và đừng quên khuyến khích khen ngợi họ khi họ làm tốt, vì họ mới là tương lai của dân tộc, của thế giới

Xin chân thành cảm ơn NSND – tiến sỹ Bạch Tuyết!
 
Bài phỏng vấn của tác giả Vương Thoại Hồng đăng trên Báo Sân Khấu số 1317

NSND BẠCH TUYẾT: TÔI HẾT SỨC KÍNH TRỌNG NHÂN CÁCH SỐNG CỦA ANH THANH SANG

Chia sẻ riêng với Thanh Niên về chuyện đời, chuyện nghề, NSND Bạch Tuyết đã nhắc khá nhiều đến hai người đàn ông mà bà trân quý, một người là người chồng cũ – cựu danh thủ Phạm Huỳnh Tam Lang, người thứ hai là NSƯT Thanh Sang.

NSƯT Thanh Sang và NSND Bạch Tuyết trong vở ‘Kiều Nguyệt Nga’

Trước thông tin NSƯT Thanh Sang đang bị hôn mê sâu do xuất huyết não, NSND Bạch Tuyết xúc động: “Nói về Thanh Sang thì tôi không nói là bạn nữa, bởi vì chúng tôi đã thân thiết với nhau còn hơn người trong gia đình. Khi biết anh bệnh, anh xảy ra chuyện tôi rất đau lòng. Tôi vẫn luôn điện thoại cho vợ anh để cập nhật tình hình. Hiện tại anh đang trong tình trạng hôn mê và mấy ngày qua tôi phải đi lưu diễn ở Hà Nội nên vẫn chưa đến thăm anh được. Nhưng chắc chắn tôi phải tranh thủ đến thăm anh sớm nhất có thể”.

Bà tâm sự về người đồng nghiệp thân thiết: “Nghệ sĩ Thanh Sang đã diễn với tôi nhiều tuồng, sau này khi anh vì lý do sức khỏe không đi hát thường nữa chúng tôi vẫn liên lạc với nhau thường xuyên. Tôi nhận thấy anh là người rất tốt bụng và thẳng tánh. Cái tình của Thanh Sang với đồng nghiệp rất đầy đặn. Mà những người thẳng tánh thì thường hay nóng nảy, Thanh Sang chính là một người như vậy, trước sau như một. Anh thẳng tánh đến nỗi cái gì trái tai gai mắt là nói ngay, thương là nói thương, không thân là nói không thân chứ không một mặt hai ba bốn lời. Tôi hết sức kính trọng nhân cách sống của anh, sống và làm việc với những người như vậy tánh tình mình cũng tốt đẹp theo”.

“Đời người mình có mặt rồi thì cũng phải đi. Như lời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, đời là cát bụi, ai cũng phải đến và đi không thể tránh được. Tôi tâm niệm quan trọng là cái tình khi có nhau thì đối xử với nhau cho chân thật để khi đi còn để lại cho nhau được cái tình tốt đẹp. Đó là điều mà Thanh Sang đã làm được”, bà nói thêm.

NSND Bạch Tuyết đã ngoài 70 tuổi nhưng vẫn giữ được sắc vóc mặn mà nhờ chế độ ăn uống lành mạnh và khoa học

Đã ở tuổi thất thập cổ lai hy nhưng NSND Bạch Tuyết vẫn rất trẻ trung, đều đặn đi diễn khi có lời mời. Bà vừa dành cho chúng tôi cuộc trò chuyện thân tình về chuyện đời, chuyện nghề…

Con trai tôi gọi cải lương là “kinh của Việt Nam”

Kính chào NSND Bạch Tuyết! Bà từng nhắc là “Cải cách hát ca theo tiến bộ. Lương truyền tuồng tích sánh văn minh”, nghĩa là bản thân cải lương được sinh ra là nhờ sự tiến bộ văn minh. Vậy mà ngày nay nhiều khán giả cho rằng cải lương đang thoái trào. Theo bà với tình hình hiện nay thì cải lương có thể cải cách theo giải pháp nào cho phù hợp?

– NSND Bạch Tuyết: Cải lương được kết tinh bởi nét đẹp, giá trị quý báu, hình thức tinh xảo từ các loại hình nghệ thuật sân khấu dân tộc có sẵn, được “làm mới” để thích nghi với sự đòi hỏi thưởng ngoạn của công chúng, thời đại mà vẫn giữ được nội dung yêu nước, yêu dân tộc, giữ gìn văn hóa tốt đẹp ngàn đời của đất nước.

Thứ nhất, chúng ta có rất nhiều trung tâm văn hóa, nhưng hầu như thiếu hụt những nhà hát mang tính đặc thù do loại hình này đòi hỏi. Thứ hai, hiện nay thiếu vắng những cây viết, những nhà thiết kế, dàn dựng, hiểu thấu đáo âm nhạc bài bản cải lương, để có thể giúp chúng ta không chỉ giữ gìn, mà còn phát triển giá trị nhân văn, tính chuyên nghiệp như cải lương vốn có. Các vở diễn tầm vóc, mang hơi thở cuộc sống, cảm thông chia sẻ phần nào số phận người trong những hoàn cảnh đáng thương, không may gặp phải biến động hình như còn quá ít.

Hai yếu tố vừa kể đưa đến sự tập dượt thiếu đồng bộ khiến cho các nghệ sĩ trẻ tài năng hiếm gặp được “cái nôi nghệ thuật” để trui rèn, phát sáng nghề nghiệp, càng thương hơn một số các bạn phải tự mình đối mặt với cái ăn cái mặc, tự xoay sở tồn tại tươm tất, tốt đẹp cho bản thân.

Cuối cùng tìm giải pháp để đưa cải lương tốt hơn hôm nay, tôi nghĩ câu trả lời mọi người mong đợi, dường như vẫn… còn đang bỏ ngỏ.

Được biết con trai bà ở nước ngoài thu các trích đoạn cải lương hay vào một chiếc băng sau đó hay phát trong xe nghe. Khi bạn bè hỏi đó là gì thì anh ấy trả lời đó là “Kinh của Việt Nam”. Bà đã nghĩ gì khi con trai nói vậy?

– Sau này tôi hỏi con sao nói là “kinh”, cháu trả lời: “Có thì giờ nghe kỹ từng bài từng chữ, từng giọng ca tuyệt vời của các bác Tấn Tài, Út Trà Ôn, Út Bạch Lan, Thanh Sang… với nội dung yêu nước, yêu con người, dạy làm lành lánh dữ, dạy sống có ích cho mình cho đời, đầy chất nhân văn, đậm đà bản sắc dân tộc… con nghĩ có khác gì lời kinh đâu. Hơn nữa lời kinh này được các thế hệ nghệ sĩ thể hiện du dương hấp dẫn tuyệt vời, dạy người, sửa người mà không làm ai tổn thương”. Tôi thật sự xúc động và biết ơn những suy nghĩ đúng đắn của con.

Mọi người cũng biết đến bà như một người rất hiếu học, suốt cuộc đời bà thường tạm dừng ngang việc đi hát để đi học. Vậy với bà, việc học và nghiệp diễn đâu mới là điều yêu thích nhất?

– Ông bà ta dạy về cái học: “Học mãi học hoài vẫn chưa bao giờ đủ”. Người Anh có câu: “People never too old to learn” (nghĩa là “người ta không bao giờ già để học”). Tôi chưa khi nào bằng lòng về mình, từ nghề nghiệp cho đến sự hiểu biết để có thể sống như một người tử tế. Cả hai việc học và hát luôn bổ sung cho nhau, là máu thịt là đam mê một đời, vì vậy cả hai đối với tôi đều là niềm yêu thích nhất.

Phải đến năm 1985, bà mới bắt đầu học đại học. Thời điểm đó bà có gặp những khó khăn gì trước quyết định này?

– Khó vô vàn. Sau 32 năm, tôi có thể mượn câu của Bà Lựu để mô tả hoàn cảnh mình lúc bấy giờ: “Mình bị án oan cửa nhà tan nát, muốn lo lắng cho mình nhưng biết cậy nhờ ai? Thân đói nghèo quyến thuộc lánh xa, làng xóm dẫu thương nhưng sợ tai bay họa gởi”. Bà Lựu trong kịch bản Đời cô Lựu của tác giả Trần Hữu Trang khi đó “còn có ông Hội đồng đỡ nâng sớm tối”, còn tôi một mình, mỗi tuần nơi xứ người tự làm việc để tồn tại. Nói như ông bà ta, tôi “lấy mo quấn đít, tự đánh mình để có thể đứng thẳng người” đi đến thành công.

Chia sẻ với báo giới, bà nói rằng ông Charles Đức – người chồng quốc tịch Pháp, có đến hai bằng tiến sĩ kinh tế ở Pháp và Hà Lan chính là người truyền cảm hứng và giúp đỡ rất nhiều cho mình trong việc theo đuổi học vấn. Cụ thể ông ấy đã giúp như thế nào?

– “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”. Tôi là đứa bé gái mất mẹ lúc 8 tuổi, và người cha có vợ khác. Cho nên đứa bé này cần phải luôn biết nương cậy ánh sáng và lòng từ tâm của cuộc đời để may mắn lớn lên không làm tủi buồn vong linh của mẹ. Ông Charles Đức là một trong những người tôi vừa kể.

Khi không đi diễn, “Cải lương chi bảo của Việt Nam” ăn mặc giản dị, hay đi chùa và làm từ thiện

Tạo hóa trêu ngươi

Trước đó bà từng nói tình cảm bà dành cho người chồng đầu tiên là cố danh thủ Phạm Huỳnh Tam Lang rất sâu nặng, đến khi ông sắp mất hai người vẫn dành cho nhau một tình cảm nhất định. Vậy trong những mối tình đã đi qua đời, đâu là mối tình khiến bà cảm thấy đẹp nhất?

– Bù lại bao mất mát ông trời đã cho tôi gặp được những người tốt, rất tốt trên đường đời. Hơn nữa, trong suy nghĩ của tôi không có ai xấu, chỉ có những con người bất hạnh chưa đủ phước duyên để thể hiện cái tốt nhân bản, tự thắp đuốc cho kiếp người của mình. Như vậy họ đáng thương, đáng cứu vớt biết bao.

Sự lương thiện và tài hoa tuyệt mỹ của cầu thủ Tam Lang tiếp thêm ánh sáng tâm hồn cho cô đào cải lương Bạch Tuyết. Chúng tôi sống với nhau ngắn ngủi chưa tới 4 năm nhưng hạnh phúc tuyệt vời. Vì tôi không thể có con nên chúng tôi quyết định xa nhau để anh làm tròn chữ hiếu với mẹ, cưới vợ khác để sinh con nối dõi tông đường. Không buồn, không trách, không giận không hờn mà phải xa vì hoàn cảnh, y như trong các vở tuồng. Nhờ vậy sau bao dâu biển đổi thay mà cả hai vẫn tròn vẹn một chữ tình trong sáng với niềm thương kính không vơi.

Từng bị chẩn đoán là hiếm muộn và phải ly hôn người chồng đầu tiên vì chậm con. Sau đó, lại có con ở tuổi 29 với người chồng sau, lúc đó bà cảm thấy như thế nào?

– (Cười lớn) về chuyện có con, không con và cuối cùng thì có một con trai. Tôi trộm nghĩ như vậy chúng ta mới có cụm từ “tạo hóa trêu ngươi” đôi khi thật tréo ngoe, cái đến không cần, cái cần lại không đến. Sau khi chia tay anh Tam Lang, tôi may mắn gặp một vị thiền sư, ông dạy tôi một pháp môn và nói rằng nếu chú tâm, tập đến lần thứ ba, tôi sẽ có được một đứa con như mong muốn. Và điều đó đã trở thành sự thật như chúng ta đã biết.

Ăn chay hơn 30 năm, ở tuổi ngoài 70 bà vẫn giữ được sắc vóc mặn mà. Bà có thể chia sẻ bí quyết của mình?

– Có lẽ nhờ tập theo hơi thở thiền hơn 40 năm nên tôi được chút ít may mắn. Tôi ví mình như cái túi cũ, mình nâng niu, đựng vài món đồ nhè nhẹ, nên độ giãn của túi còn coi được một chút thôi. Bí quyết? Không có gì đâu, đi học, đi hát, và thỉnh thoảng cùng bạn bè hùn nhau giúp một ai đó cho người ta đỡ khổ…

Tôi mãi mãi biết ơn cuộc đời, ơn con người, bởi có những món nợ rất hồn nhiên, rất tình cờ trong suốt cuộc hành trình mà chúng ta không làm sao biết được địa chỉ chính xác để hoàn lại!

Xin cảm ơn và kính chúc bà nhiều sức khỏe!

NSND Bạch Tuyết bắt đầu học đại học ở tuổi 40. Năm 1988, bà tốt nghiệp khoa đạo diễn ở Viện hàn lâm Sân khấu và Điện ảnh tại Sofia – Bulgaria.

Năm 1995, bà bảo vệ luận án tiến sĩ với đề tài “Sự thích nghi của nghệ thuật sân khấu dân tộc cổ truyền của các quốc gia Đông Nam Á với điều kiện sinh hoạt hiện đại của khán giả thế kỷ 21”, tại Viện hàn lâm kịch nghệ Hoàng gia Anh quốc và Viện hàn lâm Sân khấu Phim ảnh Bulgaria, trở thành nghệ sĩ cải lương đầu tiên của Việt Nam có học vị tiến sĩ.

Hồng Nhi – Báo Thanh Niên (09/04/2017)

 

NSND BẠCH TUYẾT: KHÁN GIẢ MIỀN BẮC TRÍ TUỆ, CHUYÊN NGHIỆP, TÌNH CẢM, NỒNG NHIỆT

Nữ tiến sĩ, NSND đã có những chia sẻ thú vị với tình yêu gắn bó với mình hơn 60 năm: Cải lương.

Đã ngoài 70 tuổi, cái tuổi đáng lẽ cần được nghỉ ngơi an nhàn bên con cháu người thân, nhưng nghệ sĩ vẫn chăm chỉ hoạt động và cống hiến cho nghệ thuật Cải Lương, có lý do gì đặc biệt không ạ?

Chỉ có một lý do duy nhất, ca hát đối với tôi là niềm đam mê không bao giờ ngưng nghỉ. Được hát chính là sự hạnh phúc, là niềm sung sướng vô bờ đối với một đời người nghệ sĩ.

Nổi tiếng và thành công từ rất sớm, có trong tay tấm bằng tiến sĩ và danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, NS có cảm thấy hài lòng với những gì mình đã đạt được?

Cho tôi cảm ơn tổ nghề, cảm ơn cuộc đời đã yêu thương, nâng đỡ, trọng vọng tôi. Và tôi tin rằng, mình cần phải tiếp tục cố gắng hơn nữa với những chân trời nghệ thuật, để thỏa ước mơ của mình và để bày tỏ phần nào lòng biết ơn, sự tri ân của mình đối với những khán giả đã yêu mến mình ngần ấy thời gian.

Vậy theo NS, nghệ sĩ Cải lương cần phải có những yếu tố nào để đi tới thành công?

Thật khó để nói đầy đủ về những lý do làm nên thành công một đời người, nhưng tôi nghĩ, muốn có được một thành tựu, như Thầy tôi – NSND Phùng Há đã dạy, thì người nghệ sĩ ngoài cái tài cần phải chăm chút, nuôi dưỡng cái tâm của mình đối với nghề, với con người, với đất nước, với nơi mình được sinh ra và nuôi lớn. Khi đó, chúng ta sẽ biết cách sống thế nào để giữ thân, giữ giọng ca, giữ thần sắc sao cho mỗi lần xuất hiện trên sân khấu, khán giả họ tin yêu và trân trọng cái nghề mình đang theo đuổi.

Hơn 60 năm gắn bó với Cải lương, ​NS đánh giá thế nào về hiện trạng của bộ môn nghệ thuật này so với thời hoàng kim? 

Mỗi ngày, mỗi thời đều có cái khá hơn, tiện lợi hơn và có cái chưa được. Thời trước thuận tiện cái này thì thời nay lại không thuận tiện cái khác. Vì vậy, tôi sống không có thói quen so sánh, vì bất cứ sự so sánh nào cũng khập khiễng.

Có điều, tôi thấy những bạn trẻ theo đuổi dòng nhạc Cải lương hiện nay rất đẹp, ca hay, có tài, lên sân khấu vẫn mang tới cho khán giả sự háo hức, ái mộ. Vấn đề của chúng ta là làm thế nào để tạo ra cho các bạn nhiều tác phẩm hay, nhiều nhà hát và sân khấu chuyên nghiệp, cơ sở vật chất tiện nghi, hiện đại để phục vụ tốt cho cả nghệ sĩ và công chúng, để các bạn nghệ sĩ trẻ có cơ hội ở lại lâu trong lòng khán giả.

NSUT Kim Tử Long đã chia sẻ trong một bài phỏng vấn gần đây về việc khán giả miền Bắc đón nhận Cải lương không thua kém khán giả miền Nam, ​NS có suy nghĩ gì về việc này?

Cứ mỗi lần được mời ra phục vụ khán giả ở miền Bắc, là tôi như mở cờ trong bụng, sướng lắm! Cảm giác cứ như là được gặp lại người thân mỗi khi về lại tổ ấm vậy. Cái cách thưởng thức Cải lương của khán giả miền Bắc vừa trí tuệ, vừa chuyên nghiệp, vừa tình cảm và đặc biệt rất nồng nhiệt.

Điển hình, tôi đã tham gia chương trình “Ngôi sao Cải lương Phương Nam” được 4 kỳ rồi và kỳ tới đây, tôi cũng sẽ tham gia biểu. Đây là chương trình mà mỗi khi được mời, tôi lại sắp xếp để nhận lời ngay, bởi theo tôi, “Ngôi sao Cải lương Phương Nam” là một chương trình có uy tín về tổ chức cũng như tầm cao nghệ thuật.

Vở diễn nào từng diễn khiến NS thích thú và muốn diễn đi diễn lại nhiều nhất?

Khán giả yêu mến tôi qua các vở Cải lương kinh điển như “Đời cô Lựu”, “Dương Vân Nga”, “Thúy Kiều”, “Kiều Nguyệt Nga”… Với tôi, bất kỳ vai diễn nào cũng có một cảm xúc riêng, và tôi cảm thấy may mắn và hạnh phúc khi được phục vụ hết mình cho khán giả mỗi khi họ yêu cầu. Tại chương trình “Ngôi sao Cải lương Phương Nam số 7” tới, tôi chắc chắc sẽ cùng các nghệ sĩ mang đến cho khán giả những trích đoạn cảm xúc và hào sảng nhất.

Năm 2017, NS sẽ có nhiều hoạt động với Cải lương chứ?

Tôi làm việc liên tục với nghệ thuật Cải lương, và ở một vài lĩnh vực mà tôi thấy mình có thể. Cải lương và ca hát đã ăn vào máu tôi rồi, và tôi hạnh phúc khi thấy mình còn rất có ích với nghệ thuật sân khấu dân tộc. Mong rằng khán giả hãy cổ vũ, tiếp sức cho tôi cũng như các anh em nghệ sĩ khác, để chúng ta có thể bảo tồn và gìn giữ tốt nhất bộ môn nghệ thuật truyền thống này.

Cảm ơn chị và chúc chị sức khỏe!

Đông Vũ – Infonet (27/03/2017)

CẢI LƯƠNG CHI BẢO NHỚ MÁ BẢY NGÀY XUÂN

Trước thềm năm mới báo Sân Khấu TP. HCM cũng có dịp trao đổi ngắn cùng NSND Bạch Tuyết xung quanh những việc làm trong năm qua và dự định sắp tới của cô.

– Xin kính chào NSND Tiến sỹ Bạch Tuyết! Xin cô có thể chia sẻ những điều đã thực hiện trong năm vừa qua và trong đó điều nào Cô thích nhất?

NSND Bạch Tuyết: “Cảm ơn bản về câu hỏi này. Đối với cô, mọi việc mà cô đã thực hiện thì cô rất hài lòng. Vì mỗi một công việc dù là nhỏ hay lớn đều có những giá trị, niềm vui riêng trong cuộc sống. Cô chỉ biết cảm ơn cuộc sống, cảm ơn tổ nghiệp, cảm ơn khán giả còn yêu thương mình đến tận bây giờ. Để mình còn được làm những việc “tử tế” cho sân khấu cải lương”.

Đâu phải ngẫu nhiên mà mây trời trôi về phương ấy, đâu phải ý tình mà én lượn dệt mùa xuân? Hay chăng là nghệ thuật sắp đặt của tạo hóa để cho nhân gian có thêm nét chấm phá mà thi vị từng bến đời cuộc sống? Hay tất cả đều có chủ ý để “sắp đặt” một bức tranh tâm hồn. Bức tranh ấy mang tên Bạch Tuyết! Vì sao? Nhìn vào “thương hiệu” CẢI LƯƠNG CHI BẢO – 4 từ thôi nhưng … là một quyển từ điển? Cuốn sách? Biểu tượng? Kho tàng? Một dòng sông? Hay một cành mai phương Nam? …

Một quyển từ điển hay một cuốn sách cũng không nằm ngoài sự uyên bác về học thuật và tài năng thiên bấm về nghề, ở người nghệ sĩ linh hoạt luôn nêu cao tính học trong mọi thời điểm này hầu như mỗi lời phát biểu, mỗi định nghĩa mang trọn vẹn đủ cả hàm ý: đời, đạo, nghề một cách nhân văn đầy cao đẹp xuất phát từ tận con tim, đáy lòng. Đó là cách tử tế mà NSND Bạch Tuyết đối đãi với đời, với chính mình và cả người đi sau. Thế còn tiền nhân thì thế nào?

Một biểu tượng? Cô Lựu, Thái Hậu Dương Vân Nga, Kiều Nguyệt Nga … biểu tượng về nhân vật – hằng bao thập kỷ qua rồi, cải lương đã lưu dấu bao thế hệ rồi … mà vẫn đó một cô Lựu đậm màu không lẫn không phai, một Thái Hậu Dương Vân Nga khắc sâu dấu ấn và Kiều Nguyệt Nga gắn chặt một sắc, một thanh, một vẻ Bạch Tuyết!

Thế nào là một dòng sông Bạch Tuyết? Cuộc đời 72 mùa xuân thì có lẽ cũng đã 72 thời khắc lớn điểm ghi những thời khắc nhỏ – có thể được hiểu đó như một dòng sông chở nặng tình đời ơn người nghĩa trả, vương nghiệp ca cầm, nợ con tằm – mỗi đêm đêm dưới ánh đèn màu phấn điểm, son tô cho thêm duyên, thêm đẹp – mỗi sắc cọ phấn thơm là mỗi suy tư, khắc khoải, ai hoài của cô đào hát – biểu tượng nhân vật là thành quả tri ân tiền nhân – nhớ để mà tử tế với đời, với người và với đạo nghề!

Nghề hát ngày xưa với những người nghệ sĩ chân chính được xem là nghiệp, với người mới hôm nay xin được nói là đạo nghề – chắc cũng không sai?

Cô đào hát tươi xinh thuở nào của NSND Phùng Há bây giờ là NSND Bạch Tuyết vẫn tươi xinh sắc trẻ của cải lương – là người mang tâm sự trong mỗi độ Tết đến xuân về với người thầy mà cô không bao giờ, làm sao quên được!

– Cô có thể kể câu chuyện vui ngắn hay một kỷ niệm về nghề gắn liền với mùa xuân không?

NSND Bạch Tuyết: “Như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Một năm bắt đầu từ mùa xuân, đời người bắt đầu bằng tuổi trẻ”. Chính vì vậy, mùa xuân luôn là thời khắc khơi gợi lại trong mỗi chúng ta rất nhiều kỷ niệm vui buồn. Đối với cô, mỗi khi xuân về, có lẽ điều cô nhớ nhất là những kỷ niệm, những bài học làm nghề, làm người được má Bảy (NSND Phùng Há). Một người thầy ảnh hưởng rất lớn đến cuộc đời và sự nghiệp của cô. Những câu chuyện dạy dỗ, những bài ca của Má vẫn còn ở lại đó, vẫn vẹn nguyên, vẫn thủ thỉ bên tai cô. Chính những điều đó, trở thành động lực để chính bản thân cô phấn đấu mối ngày, để được làm nghề cho thật “đàng hoàng” thay cho một lời biết ơn đến với các vị “ân sư” mà suốt cuộc đời này, cô sẽ không bao giờ quên được”.

Có bình yên, lắng đọng tâm hồn hít hơi thở thật sâu để ngửi trọn hương hoa mùa xuân thì mới nhẹ nhàng thở ra hơi thở thanh trong mát dịu. Có thật dạ, chân thành để tâm vào những lời dạy mới từng ngày, từng ngày có được hôm nay một người nghệ sĩ tử tế với nghề.

“Làm nghề cho thật đàng hoàng” – đây xin góp nhặt vào nghĩa biểu tượng nữa bên cạnh biểu tượng nhân vật như trên. Để có được những biểu tượng có một không hai đó là sự dày công vun đắp, truyền dạy của má Bảy (NSND Phùng Há) – một người có tầm nhìn lịch sử để ngày hôm nay cải lương còn đây hiện hữu giữa đời một người nghệ sĩ nhân cách, uyên bác. NSND Phùng Há – không chỉ luôn sống trong tâm thức, suy nghĩ, hành động mà mỗi lời ca tiếng hát, câu chuyện dạy dỗ của người vẫn thủ thỉ bên tai một tiến sỹ nghệ thuật thì hình ảnh người thầy này trong tâm trí CẢI LƯƠNG CHI BÁO cao vời đến mức nào – thật khó mà hình dung, diễn tả được!

Trót mang kiếp con người trong cõi nhân gian được cha mẹ sinh ra – đó là cái đạo đầu tiên mà mỗi chúng ta ai ai cũng đều có lấy – ấy gọi đạo hiếu, hình hài cha mẹ cho, cái nghề là người thầy truyền dạy và sự truyền dạy đó như thế nào thì qua lời tâm sự ngày xuân của NSND Bạch Tuyết đã cho cả thế hệ sau hiểu rằng: phải trân quí cái nghề hát lắm, trân trọng tài sản riêng của dân tộc lắm thì mới có sự cảm thụ và “biết ơn đến suốt cuộc đời này” mà “không bao giờ quên được” và thay vì nói lời biết ơn thì cách hay nhất, cao quí nhất là “làm nghề cho thật đàng hoàng” – bên cạnh việc giữ gìn nét đẹp cải lương – còn là giữ gìn hình ảnh đẹp của người nghệ sĩ không chỉ là hình dáng bên ngoài mà chính người nghệ sĩ phải được tôn trọng với một nhân cách đẹp, cách sống tử tế – đó là giữ cái đẹp cho đạo nghề- cho sân khấu – cho tâm hồn người dân Nam Bộ xưa nay luôn mộc mạc mà chân thực, thủy chung, nghĩa tình rực rỡ như cánh mai vàng Phương Nam khoe mình trước hiên nhà mỗi dịp Tết đến xuân về …

Các bạn, các em có đồng ý như vậy không, và các bạn đã bao giờ có suy nghĩ giữ cái đẹp cho đạo nghề chưa? Vậy thế nào là “làm nghề cho thật đàng hoàng” và “làm nghề không đàng hoàng”? – Xin thưa “những bạn trẻ mang trái tim đầy nhiệt huyết máu lửa với nghề, khác khao cống hiến”? – chỉ dám xin nhắc lại cái câu cửa miệng của người trẻ thường hay nói!
Trở lại cuộc trò chuyện cùng NSND Bạch Tuyết:

– Dự định sẽ được Cô thực hiện trong năm mới là gì thưa Cô?

NSND Bạch Tuyết: “Cô luôn tâm niệm “mọi việc tùy duyên”. Vì thế, mọi việc đến và đi theo đúng câu “Như nó đang là”. Bản thân hữu hạn mà thế giới vô hạn, mọi người, mọi vật đến đây rồi cũng sẽ phải đi. Vì vậy, kế hoạch cho đời người là điều cần thiết, thế nhưng may mắn thực hiện được nó hay không còn phải nhờ vào “Phước báu” – mình tính, người tính nhưng không bằng trời tính. Do đó, Cô vẫn luôn sống, luôn làm việc hết lòng mình. Làm những việc bản thân mình cho là đúng và cần thiết nhất. Phương pháp chính đáng và theo quy luật của đất trời”.

– Trong không khí nhà nhà sum vầy đón Tết bên tách trà sen ngan ngát hòa cùng hương sắc hoa mai dịu dàng mà rực rỡ, qua báo Sân Khấu CẢI LƯƠNG CHI BẢO gởi lời chúc xuân đến khán giả và một lời chúc đến các bạn nghệ sỹ trẻ là những mùa xuân mới của cải lương?

NSND Bạch Tuyết: “Năm nay cô đã 72 tuổi, vẫn được khán giả trong và ngoài nước thương mến. Đó là một điều vô cùng hạnh phúc với một người nghệ sĩ. Nếu nói trăm ngàn lời cảm ơn cũng không thể nào nói hết tấm lòng của cô dành cho khán giả đã yêu thương mình. Nhân dịp xuân về, tận đáy lòng của mình, luôn cầu mong mọi người trên khắp hành tinh này, đặc biệt quốc gia Việt Nam của chúng ta, phồn vinh, hạnh phúc. Nguyện cầu cho tất cả các bạn nghệ sĩ trẻ vẫn luôn giữ ngọn lửa nghề, cùng thắp sáng những giá trị “tiến bộ” và “văn minh” của nghệ thuật Cải Lương dân tộc”.

Báo Sân Khấu TP. HCMXuân Đinh Dậu 2017

NSND BẠCH TUYẾT: NHỜ CẢI LƯƠNG MÀ CHÂN TÔI LÚC NÀO CŨNG “ĐỤNG ĐẤT”

“Tôi mất mẹ từ khi 8 tuổi, và bất cứ đứa trẻ mồ côi nào cũng sợ nghèo, sợ đói, sợ khổ, nên tôi luôn nhắc mình cần phải học hành, làm việc cật lực để có thể có được cuộc sống bình thường như mọi người”, NSND Bạch Tuyết chia sẻ.

Trong nhiều nghệ sĩ cải lương hiện nay, NSND Bạch Tuyết được mệnh danh “Cải lương chi bảo” của nền cải lương Việt Nam. Ở tuổi ngoài 70, NSND Bạch Tuyết vẫn miệt mài đứng trên sân khấu, vẫn luôn bận rộn với công việc. Bà vẫn thường xuất hiện trong nhiều chương trình và luôn là hình ảnh đáng ngưỡng mộ của nhiều thế hệ nghệ sĩ.

NSND Bạch Tuyết (Sinh năm 1945), nghệ sĩ duy nhất được mệnh danh là “Cải lương chi bảo” của nền nghệ thuật cải lương Việt Nam.

Mong được hát cho đến ngày ra đi

Thưa NSND Bạch Tuyết, vừa qua, tại TPHCM có cuộc triển lãm “Nghệ sĩ Sài Gòn xưa” có hình ảnh của bà từ thời trẻ, cảm giác của bà thế nào khi xem lại chân dung của mình ngày đó?

Tôi có thấy thông tin trên các báo. Tôi nghĩ, ở mỗi giai đoạn của một đời người sẽ có những việc mà nếu may mắn và có duyên lành. Sau mỗi quá khứ cho đến lúc mọi người nhìn lại và thấy những điều đó vẫn đẹp thì hết sức may mắn.

Tôi cảm ơn những người thợ chụp hình ngày xưa cũng như hôm nay, đã luôn giữ lại hình đẹp cho tất cả chúng ta! Mỗi bức ảnh là một “khoang đời” với bao kỷ niệm.

Là một trong số ít những nghệ sĩ cải lương thành danh bậc nhất, cho đến bây giờ, đã bước qua tuổi 70, bà vẫn luôn được xem là cây đại thụ của cải lương Việt Nam, bà đã làm gì để giữ vững tên tuổi của mình trong suốt mấy mươi năm?

Khán giả yêu cải lương mới là người quyết định sự tồn tại của nghệ sĩ. Ngoài ra, bản thân người nghệ sĩ cần phải liên tục học hỏi, rèn luyện kỹ năng ca hát, cập nhật thông tin, để có thể sáng tạo không ngừng nghĩ những tác phẩm nghệ thuật có ích cho mình, cho đời.

Hiện tại, hàng ngày tôi vẫn đi hát, lên lớp, đọc sách, tập thể dục nhẹ, luyện giọng… trả lời mail cho khán giả, xem hình của con trai, con dâu và ba đứa cháu nội. Tôi thường ăn rau vì thích, nên tự nuôi mình rất đơn giản, không mất nhiều tiền (cười).

Bà nổi tiếng từ lúc 18 tuổi, cho đến nay bà vẫn đi hát thường xuyên, cảm xúc của bà khi đứng trên sân khấu ngày trước và bây giờ có gì khác biệt?

Người xưa có câu “Mọi việc trong đời đều thay đổi, chỉ có sự đổi thay là không bao giờ thay đổi”. Tôi cám ơn tất cả, và học cách thích nghi với mọi thay đổi của bản thân, của thời tiết. Cảm ơn Tổ nghiệp và khán giả.

Có người nói bây giờ cải lương không còn thịnh hành nữa…?

Tôi không nghĩ như thế, hãy nhìn vào những gameshow đang diễn ra liên tục trên truyền hình, chúng ta nhận thấy khá nhiều thí sinh cũng như giám khảo yêu thích và học hát cải lương.

Ở tuổi ngoài 70 nhưng NSND Bạch Tuyết vẫn đi diễn, đi quay hình thường xuyên và bận rộn với nghề như thời hoàng kim

Về phía tình cảm của khán giả dành cho bà suốt mấy mươi năm nay, bà cảm thấy có thay đổi gì không?

Cho tới nay, những nghệ sĩ thành danh ở độ tuổi tôi, hầu như được bốn thế hệ khán giả từ ông bà, cha mẹ, con và cháu…vẫn tiếp tục thương, ủng hộ. Tôi nghĩ, nhờ cải lương, loại hình nghệ thuật dân tộc, luôn đi cùng với văn hóa dân tộc, ở đó tỏa ra một sức sống rất đẹp, rất giá trị, với nghĩa tình, và sự thủy chung.

Khán giả thương và nhớ những bài hát, những vở diễn có mình, qua đó, chia sẻ được dòng sống vui, buồn, rồi những lúc hạnh phúc hay những lúc cô đơn của mọi người…

Tất cả các nghệ sĩ cải lương đều là “cải lương chi bảo”

Bà là nghệ sĩ cải lương duy nhất được gọi bằng mỹ từ “Cải lương chi bảo”, bà nghĩ gì về sự ưu ái đặc biệt mà mọi người dành cho mình?

Cảm ơn cái nhìn và lòng tốt của mọi người. Cảm ơn tất cả các đồng nghiệp trong nghề. Tôi thấy tất cả các nghệ sĩ cải lương đều là “cải lương chi bảo”. Bởi đây là một nghệ thuật của sự tổng hợp. Một người không thể làm được gì hết.

Thầy tôi, NSND Phùng Há dạy rằng “Khi khán giả vỗ tay khen ngợi con trên sân khấu, con hãy nhớ cảm ơn những đồng nghiệp, những công nhân hậu đài sau cánh gà, các bạn là những “chiến sĩ vô danh” giúp con mang cái đẹp tới cho cuộc đời”. Tôi biết ơn nghề, biết ơn đời, biết ơn rất nhiều đối với cuộc sống.

Một người xem nghệ thuật cải lương như “hơi thở và sự sống”, bà nghĩ riêng với bản thân bà và các thế hệ nghệ sĩ kế thừa phải làm gì để cải lương vẫn mãi trong lòng khán giả như xưa?

Chúng ta ai cũng biết hai câu “Cải cách hát ca theo tiến bộ, Lương truyền tuồng tích sánh văn minh”. Là loại hình nghệ thuật sân khấu dân tộc bắt nguồn bởi hai từ tiến bộ và văn minh. Đó chính là sự đổi mới đuợc khơi nguồn từ trong văn hóa dân tộc, làm gạch nối cho “hôm qua – hôm nay – ngày mai” bằng âm nhạc ngũ cung Hò, Xự, Xang, Xê, Cống. Cải lương vẫn đi theo quy luật cuộc sống, có lúc thăng, lúc trầm. Nhưng dù thăng hay trầm vẫn nằm gọn trong lòng người dân Việt Nam, giống cơm ăn, nước uống.

Bản thân người làm nghề nhiều thế hệ lúc nào cũng cố gắng, kiên trì, học hỏi nhau để những tác phẩm cải lương giá trị tiếp tục đến với mọi người.

Bà là người hát cải lương có học vị tiến sĩ, là một điều rất đặc biệt, bà có thể chia sẻ một chút không?

Nghệ thuật cải lương đi cùng lịch sử của dân tộc, thành thử ít có người có điều kiện học đến nơi, đến chốn, để nói lại, chia sẻ với những thế hệ sau. Điều đó, khiến tôi nhắc mình cần cố gắng nhiều hơn để có thể nói được chút ít về cải lương, loại hình nghệ thuật sân khấu dân tộc rất bác học và văn minh mà các bậc tiền bối đã khổ công gầy dựng.

Nếu nói ngắn gọn về mình, bà sẽ nói thế nào?

Tôi mất mẹ từ khi 8 tuổi, và bất cứ đứa trẻ mồ côi nào cũng sợ nghèo, sợ đói, sợ khổ… Nên luôn nhắc mình cần phải học hành, làm việc cật lực để có thể có được cuộc sống bình thường như mọi người.

Được biết, bà từng giúp hàng 1000 trẻ mồ côi đi học và thành đạt, chuyện này thực hư ra sao, thưa nghệ sĩ?

Bắt đầu làm ra tiền tôi nuôi trẻ em nghèo đi học, nhưng không cho ai biết. Tôi thông qua một người bạn hoặc một tổ chức để giúp tôi thực hiện việc này. Tôi có cầu xin “Con lo cho các bạn kia đi học, con chỉ cầu xin cho con được học đàng hoàng, tử tế trong kiếp này”.

Tôi có nhớ một câu nói: “Hành trình của một đời người nặng đến nỗi một người chở không nổi, cho nên tôi giúp bạn, bạn giúp người khác và người khác giúp người khác nữa. Như vậy chúng ta mới có thể đi qua cuộc đời này như một người tử tế”. Ai trong chúng ta cũng đã, đang, và muốn tiếp tục làm điều này. Tôi nghĩ đó là trách nhiệm “tự thân” của nhân loại.

Mặc dù là người đứng trên đỉnh cao danh vọng với cuộc sống biết bao người mơ ước, nhưng ngày xưa bà từng vài lần muốn “buông bỏ” cuộc sống của mình. Đến thời điểm này nhìn lại, bà có thấy thời điểm đó mình dại dột?

Việc tôi tự tử rất “hồn nhiên” bởi không bắt nguồn từ hoàn cảnh cá nhân. Xưa giờ, tôi không thích ai ăn hiếp ai, nhưng đi ngoài đường thấy chuyện bất công, quá quắt, mình không can thiệp được. Tôi thấy mình không làm gì được nên mới thế…

Hơn nữa, sự ra đi quá sớm của mẹ tôi khiến tôi nghĩ “sống ngắn hay sống dài không quan trọng”, lại không thuộc về mình quyết định, vậy hãy làm những việc cần làm, rồi lặng lẽ rời thế giới này, giống như đã từng lặng lẽ tới.

Nhìn lại, tôi không thấy mình dại dột, bởi vì ngày đó tôi đi hay mai này cũng thế, vẫn chỉ là những chuyến đi đời người.

Thời gian gần đây không ít những nghệ sĩ cùng thời với bà ra đi, bà cảm thấy như thế nào?

Quá sức tiếc thương, vì mình là một trong những chứng nhân nên không thể cầm được xúc cảm. Nhưng riêng với cá nhân tôi: “Đã đến thì phải đi”, chúng ta chưa thấy ai đến mà không đi nên… cần phải chuẩn bị”.

Thời Dạ Lý Hương, tôi hát vở “Tần Nương Thất – Nỗi buồn con gái” của tác giả Hà Triều – Hoa Phượng. Với vở này tôi nhận được giải Thanh Tâm xuất sắc và từ đó trở thành ngôi sao.

Trong thoại có câu nói của nhân vật người anh: “Khi tao chết rồi hãy làm đám tang cho thật lớn, xe tang đi khắp Sài Gòn rồi để tao nằm trong đất thánh Tây”. Người em cười nhạo: “Khi còn sống anh đã giúp ích gì cho thiên hạ mà đến lúc lâm chung anh còn muốn cản trở sự lưu thông?”

Cải lương kinh điển dạy cho mình nhiều triết lý chân thật và hữu ích. Nhờ cải lương mà chân tôi lúc nào cũng “đụng đất”.

“Các con lên sân khấu hát đàng hoàng, tận tụy. Khán giả thương, mua vé vào xem. Cho nên “tiền nào của đó” để “cho” và “nhận” công bằng. Các thầy dạy con chưa đủ. Khán giả mới là người thầy cuối cùng nói cho con biết nhân vật con đang diễn, có đạt hay không! Còn khi rời khỏi sân khấu thì con như bao nhiêu người khác”, tôi biết ơn và nhớ nằm lòng những lời dạy quý báu của NSND Năm Châu và NSND Phùng Há.

Xin cảm ơn bà đã chia sẻ và xin chúc bà luôn khỏe mạnh, an vui.

Băng Châu Báo Dân Trí (23/11/2016)

CẢI LƯƠNG CHI BẢO – GIỌT MÁU CẢI LƯƠNG HỌC TỪ CÀNH CÂY CỌNG CỎ

Cải lương chính tự hai từ ấy đã mang biết bao điều mới và lạ … như dòng chảy thời gian cuốn theo những gì hàng trăm năm và có cả sự tươi xinh, non biết! Cải lương chi bảo – NSND – Tiến sỹ Bạch Tuyết đã và là một điển hình như thế của lịch sử cải lương – là người đi từ tiếp nhận, rèn luyện, kiên trì học hỏi, gìn giữ và truyền dạy bộ môn này cho nhiều thế hệ nghệ sĩ.

v5a3415Truyền thống dân tộc xưa nay luôn nêu cao đạo lý tôn sư trọng đạo, ai ai sinh ra cũng có ít nhất một người thầy mà chúng ta tôn kính. Là kỹ sư tâm hồn của những tâm hồn nghệ thuật lại càng đặc biệt hơn. Làm sao để giọt máu cải lương lúc nào cũng trẻ, lúc nào cũng hòa nhập được?

Dòng đời luôn dung nạp điều mới, dòng tuần hoàn máu luôn sản sinh ra tế bào mới và tự hủy đi những tế bào cũ không còn khả năng đáp ứng.

Cốt yếu, tự nhiên vốn dĩ là sự luôn tiếp thu, tìm tòi cái mới? Ở con người quá trình đó được gói gọn trong một chữ : học. Đúng hay sai?

Ai là người nuôi giọt máu cải lương, và giữ hồn cho cải lương kiêu sa và lấp lánh mãi? Chính người nghệ sĩ hay người mộ điệu? Và , làm sao để giữ được điều đó? Thiết nghĩ, sư uyên bác của người nghệ sĩ cũng không là ngoài lệ!

Dạ, kính thưa NSND Bạch Tuyết, các bậc tiền bối rất tinh tế trong việc nhìn người, chọn chữ! Điển hình là CẢI LƯƠNG CHI BẢO! Dạ thưa Cô, làm sao để có được một sự uyên bác, hình ảnh nhân vật hàn lâm, lời ca đi liền với động tác hình thể (đặc biệt là trong các vở cải lương xã hội, và bài vọng cổ) như một NSND Bạch Tuyết?

NSND Tiến sĩ Bạch Tuyết: Cảm ơn cha mẹ sinh tôi ra là một đứa bé ham học, kiên trì, và thích nhận trách nhiệm tự thân. Tôi học Thầy, học bạn, học từ cành cây cọng cỏ, học và ngẫm nghĩ trầm tư, để biết được nguyên nhân khách quan, chủ quan, chân thành xin lỗi mình ở mỗi lần vấp ngã.

Thành quả không đến dễ dàng mà phải qua quá trình rèn luyện, kiên trì, học hỏi. Người nghệ sĩ trong thời đại mới, thiết nghĩ phải là người của tri thức, tầm hiểu biết sâu, rộng, nhận định phải logic, sâu sắc và nhạy bén … Nếu đạt đến sự uyên bác thì hình ảnh nhân vật đa chiều hơn, sang trọng hơn sẽ càng mang lại hiệu ứng thẩm mĩ cảm thụ hơn từ người xem. Cải lương trong thời đại mới, nhất là xu thế hiện nay rất cần những điều đó. Vì sao?

v5a3360Trước thực trạng cải lương hiện nay, NSND Bạch Tuyết có tâm sự gì với thế hệ nghệ sĩ trẻ và một lời trao gởi dành cho các bạn ấy?

NSND Tiến sĩ Bạch Tuyết: Các nghệ sĩ thế hệ hôm nay đa số rất năng động, tài hoa, tuy nhiên các bạn vừa phải tự chăm chút tài năng vừa phải đối mặt với thế giới truyền thông công nghiệp hiện đại, vừa phải giữ thân giữ giọng, nuôi dưỡng đam mê của mình khi bước chân vào “đấu trường vô hình” (nhưng có thật). Bạn nào may mắn có đủ bản lĩnh, thông minh, chuyên cần, kiên trì, nhìn nhận những vấn để chung, riêng bằng tư duy khoa học, đương nhiên sẽ nắm được chiếc chìa khóa vàng, đường hoàng bước đi trên con đường của các ngôi sao. Ngược lại, rất khó nói. Chúng ta thử nhìn một vài trong những nghệ sĩ đang thành công, được khán giả tin cậy, yêu mến thật sự, ít hay nhiều, âm thầm hay công khai, các vị đó đều có “manager” của mình. Bởi vì đứng về qui luật, người nghệ sĩ thường bay bỗng khi sáng tạo nghệ thuật, bây giờ họ cần người quản lý giúp họ sử dụng con mắt thứ ba, đó là “tư duy chiến lược” đến từ một con người đang đứng hai chân vững vàng trên mặt đất.

Từ đó có thể thấy rằng giọt máu cải lương từ lúc hình thành, sinh trưởng, phát triển rồi tỏa sáng không hề đơn giản như bao người vẫn nghĩ, và nếu những ai làm nghề với một trái tim, hơi thở, lòng tự hào dân tộc, quê hương đất nước, ý thức gìn giữ, bảo tồn nền nghệ thuật đặc biệt có một không hai thì càng khó hơn và đáng được trân trọng ở vị trí cao nhất, làm được những điều đó lịch sử sẽ nêu tên các bạn, cũng như đâu dễ dàng gì dòng nghệ thuật lại có: CẢI LƯƠNG CHI BẢO Bạch Tuyết, DANH CA Út Trà Ôn, KỲ NỮ Kim Cương, HOÀNG TỬ SÂN KHẤU Minh Phụng, ĐỆ NHẤT ĐÀO THƯƠNG Lệ Thủy, THỐNG SOÁI TUỒNG CỐ Thanh Tòng, PHÙ THỦY SÂN KHẤU Thành Lộc … và những dấu ấn này, tâm huyết về một nền nghệ thuật dân tộc trong thời điểm này làm sao, khi nào có lại lần nữa?

Nếu trên thế giới nghệ thuật được xem là nền công nghiệp giải trí thì ở Việt Nam – một đất nước với bề dầy lịch sử hàng ngàn năm chống giặc ngoại xâm, thời bình xây dựng và phát triển – một ý thức tự cường, bảo vệ dân tộc đã và luôn luôn hiện hữu trong suy nghĩ của mỗi người tự bao đời nào rồi, thì nền nghệ thuật bên cạnh sự giải trí đơn thuần còn có cả sứ mệnh lịch sử, sứ mệnh đó là những “Đời cô Lựu”, “Tiếng Trống Mê Linh”, “Dương Vân Nga”, “Câu Thơ Yên Ngựa” … Phân tích đến đây, có thể thấy rằng cũng là lời ca tiếng hát nhưng lời ca tiếng hát giải trí và lời ca tiếng hát mang hình quê hương có khác nhau hay không, và khác nhau như thế nào, đó lại là câu trả lời nơi khán giả và giới mộ điệu. Thế nhưng, giải trí hay sứ mệnh thì cũng không thể nằm ngoài giọt máu ấy, bởi, tất cả là sự dung hòa để phù hợp, và người nghệ sĩ rất cần một sự phù hợp mọi xu thế, thời đại. Và, chỉ khi nào nghệ thuật gắn liền với lịch sử dân tộc, mang đậm hình ảnh, hơi thở quê hương thì nghệ thuật ấy giá trị muôn phần!

Từ sự nhận định, phân tích, tâm sự trên, khi được hỏi về một cuộc sống hiện tại, NSND Bạch Tuyết nói đến chữ hiếu với cha mẹ và một lần nữa nhắc lại đạo lý tôn sự trọng đạo.

giot-mau-cai-luongMột cuộc sống hiện nay của NSND Bạch Tuyết – điều mà rất nhiều thế hệ khán giả quan tâm?

NSND Bạch Tuyết: Tôi vẫn hát, vẫn học, vẫn tham gia giảng dạy những nơi tôi thích, với những bạn trẻ hết lòng với đam mê nghệ thuật, sống trách nhiệm với bản thân, cũng như với cuộc sống. Đó là vì tôi thật tâm báo hiếu với ông bà cha mẹ, với các vị Thầy, đặc biệt là NSND Phùng Há. Bà nói “Truớc khi là nghệ sĩ, con là một người Việt Nam bình thường, hãy chịu thương chịu khó sống với cả hai trách nhiệm “tự nhận”` đó cho tốt, vậy là con đã trả ơn cho má, cho Tổ nghiệp, khán giả. Và cho các người ân nghĩa trong đời có khi con chưa biết, chưa gặp, nhưng họ vẫn luôn hồn nhiên thương mến, bảo vệ con.

Chữ hiếu cho cha mẹ thì xưa nay người ta vẫn giữ, thế nhưng báo hiếu cho Thầy, cho Cô thì … xưa nay có mấy ai làm được? Thế nhưng, với NSND, tiến sĩ Bạch Tuyết thì vẫn làm như một niềm say mê đến lạ thì không phải là một điều đơn giản mà người đời vẫn xem đó là việc đơn giản. Phải uyên bác ở một tầm cao tri thức, sâu sắc nhận định nơi tâm hồn và hàn lâm về nghệ thuật mới có thể lĩnh hội và thực hiện điều dạy bảo cao cả ấy một cách rất tự nhiên và đầy đam mê đến lạ! Thế mới hay trời sinh ra là một giọt máu cải lương không phải là điều dễ dàng gì?

v5a3435Lời dạy của NSND Phùng Há bao gồm cả tình người và đạo đức ở đời. Nghề, thiết nghĩ chưa đủ để nghệ sĩ toả sáng mà còn phải kết hợp cả đạo đức, và đạo đức với cả những người ta chưa một lần biết mặt trong đời thậm chí chưa gặp nhưng vẫn luôn âm thầm, hồn nhiên thương mến ta – điều mà xưa nay hiếm ai nhìn thấy được và thực hiện được thì há dễ mấy ai? … “Trước khi là nghệ sĩ, con là một người Việt Nam bình thường, hãy chịu thương chịu khó …”, thấm nhuần được điều này và am hiểu về Phật Pháp, NSND Tiến sĩ Bạch Tuyết luôn gần gũi, chân tình, giản dị, hòa đồng trong cuộc sống – đúng như những gì Cải lương chi bảo đã phát biểu tại tòa soạn Báo Sân Khấu TP. HCM trong chương trình “giao lưu nghệ sĩ & khán giả, CLB đờn ca tài tử” do Báo Sân Khấu tổ chức: “… triết học của Phật giáo cho mình một nhân sinh quan rộng rãi và bao dung để mà sống trong đời trở thành người tốt, có hữu ích, giúp ích được cho mọi người trong cuộc đời, dạy mình khiêm tốn, không sống xa hoa khi chung quanh mình còn nhiều đau khổ, bao người còn thiếu thốn, rất biết ơn giáo lý đạo Phật … cho xã hội tốt hơn, làm lành vết thương của cuộc sống, không khoét sâu vào nỗi đau nhân loại …”

Lời dạy của NSND Phùng Há cùng lời phát biểu của NSND Tiến sĩ Bạch Tuyết là một chuẩn mực, chân dung chân thực về hình ảnh người nghệ sĩ – ân tình, nghĩa nhân mang nặng, là ngôi sao dù có đứng trên cao danh vọng thì vẫn là một người Việt Nam bình dị – có tình, có nghĩa, sau trước vẹn tròn, trọn đạo hiếu – hiếu với cha mẹ – người sinh thành, dưỡng dục – hiếu với người Thầy – người đã truyền dạy cho ta tinh hoa sự nghiệp, phải biết tôn sự trọng đạo, sống hòa nhịp, thân thiện, hướng đến cộng đồng – sống là cho chứ đâu chỉ biết nhận riêng mình, ý thức trách nhiệm bản thân, càng không nên có suy nghĩ hưởng thụ cá nhân … Các “ngôi sao” ngày nay sẽ thực sự là sao sáng nếu biết lĩnh hội, rèn luyện và thực hiện được tốt đẹp những lời vàng ý ngọc này!

Hy vọng sân khấu cải lương ngày càng có nhiều ngôi sao không chỉ đẹp về hình ảnh mà còn lẫn cả nội dung, ý tình chan chứa trong từng câu hát để cải lương mãi như dòng chảy thời gian cuốn theo những gì hàng trăm năm và có cả sự xinh tươi, non biết! Thế mới hay dòng chảy ấy có lúc âm thầm hay rạo rực, ồn ào, dữ dội hay hiền hòa, ấm áp dù bình yên hay cám dỗ thì CẢI LƯƠNG CHI BẢO đến nay vẫn chỉ có một mà thôi – ngày ngày, thời gian năm tháng đi qua mà giọt máu cải lương nay vẫn ham học, học mọi lúc, mọi nơi, ngay cả việc học tự cành cây cọng cỏ, chân tình với cả những người mà trong đời có khi chưa biết, chưa gặp, nhưng họ vẫn luôn hồn nhiên thương mến …

Xin chân thành cảm ơn NSND – tiến sĩ Bạch Tuyết với những điều chia sẽ chân tình và quí giá!

Vương Thoại HồngBáo Sân Khấu TP. HCM (21/11/2016)